ECOSYSTEM BOUNDARIES AND THE DISCOURSE OF EFFICIENCY: AN EXAMINATION OF THE ECOLOGICAL CONSEQUENCES OF INDUSTRIAL–MODERN SYSTEM DESIGN THROUGH FORUM THEATRE

In industrial system design is shaped around the principles of efficiency, growth, and scalability, prioritising measurable outputs and short-term performance indicators. While this design logic technically optimises production processes, it frequently externalises the ecological foundations that make such production possible. Although industrial production models appear to deliver high levels of efficiency in the present, it has become increasingly evident that this efficiency undermines the fundamental conditions of agricultural production, including ecosystem services such as clean air, carbon sequestration, flood regulation, erosion control, water purification, disease and natural pest regulation, and pollination [1]. This situation reveals a fundamental contradiction inherent in efficiency-oriented system design. Techniques, practices, and policies that prioritise efficiency gains as the primary—if not the sole—variable simultaneously erode the natural resources upon which productivity depends, thereby placing their own continuity at risk. Dependence on fossil fuels, rising input costs, climate change, and ecosystem degradation emerge as the long-term consequences of this contradiction, rendering the future of production increasingly fragile [1].

The concept of ecosystem or planetary boundaries demonstrates that nature is not an infinite resource, but a system defined by specific biophysical thresholds [2]. Decisions taken across domains such as agriculture, urbanisation, and production systems are therefore not merely technical choices; they constitute interventions that actively reorganise ecological relationships. From this perspective, the issue is not simply production itself, but rather the values upon which production is based and the boundaries that are disregarded in the process. Industrial–modern system design tends to assume nature as a passive and limitless resource, often overlooking the reality that ecosystems are feedback-responsive systems with thresholds, whose functioning changes once these limits are exceeded. At the same time, environmental governance processes frequently centre the values of particular actors, while marginalising local knowledge systems and plural forms of human–ecosystem relationships from decision-making mechanisms. This exclusionary structure not only deepens environmental degradation but also reproduces social inequalities [3].

At this point, the need is not merely to discuss the existence of ecosystem boundaries at a theoretical level, but to reveal—within an experiential learning space—how decision-making processes are conducted, legitimised, and how their consequences are rendered invisible. For this very reason, the forum theatre approach, which enables collective reflection on moments of decision-making, conflicts, and alternatives, offers a particularly meaningful methodological framework for this study.

Forum theatre, pioneered by Augusto Boal through his work Theatre of the Oppressed, transforms the spectator from a passive observer into an active subject capable of intervening in the situations presented on stage and reshaping the process itself. In this respect, forum theatre is closely aligned with the creative drama tradition, which understands learning not solely as a cognitive process, but as one that unfolds through experience, sensory engagement, and lived situations. Active participation allows individuals not only to observe decisions and their consequences, but to experience them directly [4]. For this reason, forum theatre can be understood as a critical space that enables the re-examination of decision-making processes legitimised through the discourse of efficiency, rendering their ecological consequences visible and allowing alternative ways of thinking to be explored collectively. Participants are invited to think not through abstract concepts, but through concrete moments of decision-making and their cascading effects.

Recent sustainability and social science literature has increasingly criticised hierarchical and exclusionary approaches to knowledge production, foregrounding the concept of the co-production of knowledge. As emphasised by García et al. [5] in their work examining forum theatre as an ethical research method, theatre-based approaches transform knowledge from something “extracted” into a process that is jointly produced, experienced, and debated with participants. This approach both flattens the researcher–participant relationship and brings to the surface the emotional, cultural, and political dimensions of ecological issues, alongside their technical aspects.

I consider this method to be particularly effective in making decision-making processes and the consequences of these decisions visible. Within the scope of the selected topic, the focus of the forum theatre application will not be on whether individual characters are portrayed as good or bad, but rather on the logic through which decisions are produced and the outcomes this logic generates.

At the conclusion of the workshop Theatre of the Oppressed and Indigenous Peoples, facilitated by workshop leader Dominique Devi at the 17th International Creative Drama in Education Seminar and Congress [6], the following reflection was shared with participants:

“The most important aspect of this method (Theatre of the Oppressed) is that it confronts this sense of hopelessness and begins to break it. Because out there, there are people who genuinely want to do something to remind us that change is possible. As we continue to practise, more will follow. Here, we are practising human rights. This is not something that has a ‘practice’ like sport; without practice, theory remains suspended in the air. Without belief, there can be no solution.”

These words clearly illustrate why forum theatre offers a powerful practice for fields in which solutions cannot be simply theorised—and even when they are, their implementation remains profoundly complex due to the entanglement of social, societal, systemic, and political dynamics.

Because more often than not, when we dare to question systems built upon oppressor–oppressed relations—systems we know no longer function, yet continue to dominate—we are immediately confronted with the question:

“So what is your alternative?” 

Moreover, this alternative is expected to be fully planned, universally applicable, and flawless. It would hardly be an exaggeration to suggest that this alternative is also likely to become the “new oppressor” within the same oppressor–oppressed dynamic.

For this very reason, the issue is not about producing an ideal or complete solution, but about a more fundamental problem of understanding: recognising that change first becomes possible on a conceptual, emotional, and collective level. Forum theatre opens precisely this space.

References

[1] Gliessman, S. R. (2015). Agroecology: The ecology of sustainable food systems (3rd ed.). CRC Press.

[2] Rockström, J., Steffen, W., Noone, K., Persson, Å., Chapin, F. S., Lambin, E. F., … Foley, J. A. (2009). A safe operating space for humanity. Nature, 461(7263), 472–475. https://doi.org/10.1038/461472a

[3] Olvera-Hernández, S., Mesa-Jurado, M. A., Novo, P., Martin-Ortega, J., Walsh, A., Holmes, G., & Borchi, A. (2023). Theatre as a mechanism to explore representation of local people’s values in environmental governance: A case study from Chiapas, Mexico. People and Nature, 5, 119–133. https://doi.org/10.1002/pan3.10420

[4] Adıgüzel, H. Ö. (2006). The relationship between experiential learning, creative drama, and process drama. Creative Drama Journal, 1(1), 1–10.

[5] Mancilla García, M., Bertemes Lalia, L., Mubai, M., et al. (2025). A meaningful performative experience: Using Forum Theatre as an ethical method in sustainability science. Sustainability Science, 20, 1775–1789. https://doi.org/10.1007/s11625-025-01699-3

[6] Kırkar, A., & Yılmaz, N. (Eds.). (2015). 17th International Congress on Creative Drama in Education: Creative drama, social awareness, and rights education (1st ed.). Pegem Akademi.

EKOSISTEM SINIRLARI VE VERİMLİLİK SÖYLEMİ: ENDÜSTRİYEL-MODERN SİSTEM TASARIMININ EKOLOJİK SONUÇLARININ FORUM TİYATRO TEMELLİ İNCELENMESİ TARTIŞILMASI

Günümüz dünyasında endüstriyel-modern sistem tasarımı, verimlilik, büyüme ve ölçeklenebilirlik ilkeleri etrafında şekillenmekte; ölçülebilir çıktılar ve kısa vadeli performans göstergeleri önceliklendirilmiştir. Bu tasarım mantığı, üretim süreçlerini teknik olarak optimize ederken, bu üretimi mümkün kılan ekolojik temelleri çoğu zaman dışsallaştırmaktadır. Endüstriyel üretim modelleri, bugün için yüksek verim sağlıyor gibi görünse de bu verimliliğin; ekosistem hizmetleri (temiz hava, karbon depolama, sel yönetimi, erozyon kontrolü, su arıtma, hastalık ve doğal zararlı kontrolü, tozlaşma vb.) gibi tarımsal üretimin temel koşullarını zayıflattığı giderek daha görünür hâle gelmektedir [1]. Bu durum, verimlilik odaklı sistem tasarımının temel bir çelişkisini ortaya koymaktadır. Verimlilik artışını en büyük ve hatta bazen tek değişken olarak öncelikleyen teknikler, uygulamalar ve politikalar, aynı zamanda bu üretkenliğin dayandığı doğal kaynakları sömürerek kendi sürekliliğini de tehlikeye atmaktadır. Fosil yakıtlara bağımlılık, artan girdi maliyetleri, iklim değişikliği ve ekosistem bozulması, bu çelişkinin uzun vadeli sonuçları olarak ortaya çıkmakta; üretimin geleceğini giderek daha kırılgan bir zemine oturtmaktadır [1].

Ekosistem/Gezegen sınırları (Planetary boundaries) kavramı, doğanın sınırsız bir kaynak değil; belirli biyofiziksel eşiklere sahip bir sistem olduğunu ortaya koymaktadır [2]. Tarım, kentleşme ya da üretim sistemleri gibi farklı alanlarda alınan kararlar, yalnızca teknik tercihler değil; aynı zamanda ekolojik ilişkileri yeniden düzenleyen müdahalelerdir. Bu bağlamda mesele yalnızca üretimin kendisi değil; üretimin hangi değerler temelinde ve hangi sınırlar göz ardı edilerek gerçekleştiği sorusudur. Endüstriyel-modern sistem tasarımı, doğayı pasif ve sınırsız bir kaynak olarak varsayarken, ekosistemlerin geri bildirim veren, sınırları olan ve bu sınırlar aşıldığında işleyişini değiştiren yapılar olduğu gerçeğini çoğu zaman göz ardı etmektedir. Aynı zamanda, çevresel yönetişim süreçleri çoğu zaman belirli aktörlerin değerlerini merkeze alırken, yerel bilgi biçimleri ve ekosistemle kurulan çoğul ilişkiler karar alma mekanizmalarının dışında bırakılmaktadır. Bu dışlayıcı yapı, çevresel tahribatı derinleştirirken aynı zamanda toplumsal eşitsizlikleri yeniden üretmektedir [3].

Bu noktada ihtiyaç, ekosistem sınırlarının varlığını yalnızca kuramsal düzeyde tartışmak değil; karar alma süreçlerinin nasıl yürütüldüğü, meşrulaştırıldığını ve sonuçlarının nasıl görünmez kılındığını deneyimsel bir öğrenme alanında açığa çıkarmaktır. Tam da bu nedenle, karar alma anlarını, çatışmaları ve alternatifleri birlikte düşünmeye imkân tanıyan forum tiyatro yaklaşımının, bu çalışmanın yöntemsel çerçevesi olarak anlamlı bir zemin sunabilmesi çok olasıdır.

Agusto Boal'ın, "Ezilenlerin Tiyatrosu" çalışmasıyla öncülüğünü yaptığı forum tiyatro, seyirciyi pasif bir izleyici konumundan çıkararak sahnede ortaya konan durumlara müdahale edebilen, süreci dönüştürebilen aktif bir özneye dönüştürür. Bu yönüyle forum tiyatro, öğrenmenin yalnızca bilişsel düzeyde değil; deneyim, duyular ve yaşantılar aracılığıyla gerçekleştiği yaratıcı drama anlayışıyla doğrudan ilişkilidir. Katılımcının sürece aktif olarak dahil olması, alınan kararları ve bu kararların sonuçlarını yalnızca izlemekle kalmayıp, bizzat deneyimlemesine olanak tanır [4]. Forum Tiyatro, tam da bu yüzden, verimlilik söylemiyle meşrulaştırılan karar alma süreçlerini sahne üzerinde yeniden düşünmeye, bu kararların ekolojik sonuçlarını görünür kılmaya ve alternatif düşünme biçimlerini kolektif olarak deneyimlemeye imkân tanıyan eleştirel bir alan sunabilecek bir yöntem olarak düşünülebilir. Katılımcılar, soyut kavramlar üzerinden değil, karar alma anları ve bu anların zincirleme etkileri üzerinden düşünmeye davet edilir.

Son dönem sürdürülebilirlik ve sosyal bilim literatürü, bilgi üretiminde hiyerarşik ve dışlayıcı yaklaşımları eleştirerek, bilgi ortak-üretimi (co-production of knowledge) kavramını öne çıkarmaktadır. García vd.’nin, [5] forum tiyatroyu etik bir araştırma yöntemi olarak ele aldıkları çalışmalarında vurguladıkları gibi, tiyatro temelli yöntemler bilgiyi “çıkarılan” bir veri olmaktan çıkararak, katılımcılarla birlikte üretilen, deneyimlenen ve tartışılan bir sürece dönüştürmektedir. Bu yaklaşım, hem araştırmacı-katılımcı ilişkisini yataylaştırmakta hem de ekolojik sorunların yalnızca teknik değil, aynı zamanda duygusal, kültürel ve politik boyutlarını açığa çıkarmaktadır.

Bu yöntemin, özellikle karar alma süreçlerinin ve bu kararların doğurduğu sonuçların görünür kılınmasında etkili bir alan yaratacağını düşünüyorum. Seçilen konu özelinde, forum tiyatronun uygulanacağı şekildeki odak noktası, bireysel karakterlerin iyi ya da kötü oluşundan ziyade, alınan kararların hangi mantıkla üretildiği ve bu mantığın hangi sonuçları doğurduğu olacaktır.

Atölye Lideri Dominique Devi’nin 17. Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Semineri ve Kongresi’nde [6] yaptırdığı “Ezilenlerin Tiyatrosu ve Yerli Halkları” atölyesi sonunda katılımcılara söylediği, “Bu metodun (Ezilenler Tiyatrosu) en önemli tarafı, bu inançsızlığı yaşıyor ve bu inançsızlığı kırmaya başlıyoruz. Çünkü dışarıda bir şeyleri değiştirmek için gerçekten bir şeyler yapmak isteyenler var. Çalıştıkça da devamı gelecektir. Biz burada insan haklarının pratiğini yapıyoruz. Bu konunun spor gibi bir pratiği yok; pratiği olmayan da teoride havada kalacaktır. İnanç olmadan çözüm de olmaz” sözleri, çözümü basitçe teorize edilemeyen- hatta teorize edilse bile- uygulanması; sosyal, toplumsal, sistemsel ve politik birçok dinamiğin iç içe geçmişliği nedeniyle son derece karmaşık olan alanlar için forum tiyatronun neden güçlü bir pratik sunduğunu açıkça ortaya koyar.

Çünkü çoğu zaman, ezen-ezilen ilişkisi üzerine kurulmuş ve işlemediğini bildiğimiz ama hâlâ baskın olan sistemleri sorgulama cesareti gösterdiğimizde, bize hemen şu soru yöneltilir: “Peki alternatifin ne?” Üstelik bu alternatiften, %100 planlanmış, her koşulda uygulanabilir ve kusursuz bir çözüm olması talep edilir. Ve hatta o alternatiften ezen-ezilen ilişkisinin ‘yeni ezeni’ olmasının beklendiğini söylemek pek de abartı olmayacaktır. İşte tam da bu yüzden mesele, ideal ve eksiksiz bir çözüm üretmekten çok, daha temel bir kavrayış problemidir: Değişimin önce düşünsel, duygusal ve kolektif bir zeminde mümkün olabileceğini fark etmek. Forum tiyatro da tam olarak bu zemini açar.

Kaynakça:

• [1] Gliessman, S. R. (2015). Agroekoloji: Sürdürülebilir gıda sistemlerinin ekolojisi (Agroecology: The ecology of sustainable food system) (3. ed.). CRC Press.

• [2] Rockström, J., Steffen, W., Noone, K., Persson, Å., Chapin, F. S., Lambin, E., … Foley, J. A. (2009). İnsanlık için güvenli faaliyet alanı (A safe operating space for humanity). Nature, 461(7263), 472–475.

• [3] Olvera-Hernández, S., Mesa-Jurado, M. A., Novo, P., Martin-Ortega, J., Walsh, A., Holmes, G., & Borchi, A. (2023). Çevresel yönetimde yerel halkın değerlerinin temsilini araştırmak için bir mekanizma olarak forum tiyatrosu: Meksika, Chiapas'tan bir vaka çalışması. İnsanlar ve Doğa (Theatre as a mechanism to explore representation of local people's values in environmental governance: A case of study from Chiapas, Mexico. People and Nature), 5, 119–133. https://doi.org/10.1002/pan3.10420

• [4] Adıgüzel, H. Ö. (2006). Yaşantılara dayalı öğrenme, yaratıcı drama ve süreçsel drama ilişkileri. Yaratıcı Drama Dergisi, 1(1), 1–10.

• [5] Mancilla García, M., Bertemes Lalia, L., Mubai, M. et al. Anlamlı bir performatif deneyim: Sürdürülebilirlik biliminde etik bir yöntem olarak Forum Tiyatrosu'nun kullanımı. (A meaningful performative experience: using Forum Theatre as an ethical method in sustainability science.) Sustain Sci 20, 1775–1789 (2025). https://doi.org/10.1007/s11625-025-01699-3

• [6] Kırkar, A., & Yılmaz, N. (Ed.). (2015). 17. Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Kongresi: Yaratıcı drama, sosyal bilinçlenme ve haklar eğitimi (1. baskı). Pegem Akademi.

Navigating the Regeneration Buzz: Restoring Depth to a Vital Movement

Artwork: La Biennale di Venezia Belgium Pavilion, 2023 photographed by me

In recent years, "regeneration" has surged to the forefront of agriculture and business discussions, promising a path to sustainability and healing. However, as its popularity grows, a pressing question arises: Is "regeneration" now become another hollow buzzword, devoid of true meaning and purpose?

The Rise and Risk of Regeneration

Regeneration, within farming and ranching, embodies a holistic approach aiming to rejuvenate the ecosystem, enhance soil health, and nurture biodiversity. Despite its ancient roots, the term has gained traction recently as a response to the environmental damage from industrial agriculture. It has the potential to restore balance, sequester carbon (note that this is not the ONLY important service), and ensure sustainable/resilient food production.

But with rising attention comes a perilous trend. The very term that once promised transformation is at risk of becoming diluted through misuse and misunderstanding.

The Buzzword Paradox: From Authenticity to Exploitation

One inherent problem with buzzwords lies in their vulnerability to being co-opted for marketing purposes. As regeneration captures the interest of environmentally conscious consumers and investors, businesses may misuse the term to appear more sustainable than they truly are. "Regenerative" labels are slapped onto products and practices with minimal adherence to the core principles, eroding the genuine intent of the concept.

This misappropriation leads to confusion within the regenerative community itself. Genuine practitioners find themselves clashing with sceptics who doubt the movement's sincerity due to its perceived commodification. This misrepresents the dedication required for true regeneration and overshadows the earnest efforts of those genuinely committed to revitalising the land.

Preserving the Essence: Strategies for Authenticity

In the face of the buzzword paradox, regenerative farmers, ranchers, and business executives hold the key to maintaining the essence of regeneration. Here are a few strategies to consider:

Education and Advocacy: Establishing a clear understanding of authentic regeneration is crucial. Engaging in educational campaigns and advocating for responsible terminology usage can prevent its manipulation for shallow gains.

Emphasising Outcomes: Shifting focus from methods to results can refocus discussions on the tangible benefits of regeneration. Highlighting positive impacts on soil health, biodiversity, and local communities underscores the substance behind the buzz. Please show us what you are regenerating that much!

Collaborative Networks: Building robust networks of regenerative practitioners nurtures collective accountability. Sharing experiences, successes, and challenges upholds the movement's authenticity.

Long-Term Vision: Regeneration is a lasting commitment, not a quick fix. Prioritising sustained change over short-term gains underscores the movement's core values.

Embracing True Regeneration

In a world where buzzwords often lose their meaning, the regenerative movement faces a dual challenge: maintaining momentum and preserving essence. Responsibility rests with farmers, ranchers, and business leaders to reclaim and protect the integrity of "regeneration." By resisting surface-level marketing and emphasising meaningful outcomes, they ensure regeneration remains a force for positive change.

Genuine regeneration surpasses terminology. It signifies a profound commitment to nurturing the land, revitalising THE ECOSYSTEM (there is truly one), and leaving a legacy of sustainability. By navigating the boundary between buzz and substance, the regenerative community underscores that actions speak louder than words, securing the enduring promise of regeneration.